درمان مداخله‌ای درد

درمان مداخله‌ای چیست؟

وقتی درد کمر، گردن یا پا با تمرین، فیزیوتراپی و دارو کم نمی‌شود، گاهی می‌شود دارو را درست کنار جایی رساند که درد از آن می‌آید. پزشک با اشعهٔ ایکس یا سونوگرافی سوزن را هدایت می‌کند و محل آن را روی تصویر می‌بیند.

این کارها دو فایده دارند. می‌توانند درد را برای مدتی کم کنند و گاهی کمک می‌کنند منشأ درد پیدا شود، چون اگر با بی‌حس کردن یک عصب درد کم شد، احتمالاً همان مسیر درگیر است.

چه نوع تزریق‌هایی هست؟

• تزریق کنار ریشهٔ عصب: بی‌حس‌کننده و استروئید نزدیک ریشهٔ عصب، در جایی که از ستون فقرات بیرون می‌آید. بیشتر برای دردی که از کمر به پا می‌رود.
• تزریق اپیدورال: دارو در فضای اطراف پردهٔ نخاع قرار می‌گیرد.
• بلوک عصب و تزریق مفصل فاست: برای دردی که از مفصل‌های کوچک پشت مهره‌ها می‌آید.
• رادیوفرکوئنسی: با گرما بخشی از عصب کوچکی را که پیام درد را می‌برد از کار می‌اندازد. این کار معمولاً وقتی پیشنهاد می‌شود که بلوک آزمایشی عصب نتیجه داده باشد.

کدام‌یک برای شما مناسب است، یا اصلاً تزریق لازم است یا نه، بعد از معاینه معلوم می‌شود.

چطور انجام می‌شود؟

تزریق کمر معمولاً سرپایی است و بیهوشی کامل نمی‌خواهد. روی شکم می‌خوابید، پوست ضدعفونی و بی‌حس می‌شود و پزشک زیر تصویر سوزن را جلو می‌برد. برای اطمینان از جای سوزن ممکن است کمی مادهٔ حاجب تزریق شود. احساس فشار طبیعی است و گاهی دردی شبیه درد همیشگی پایتان را برای لحظه‌ای حس می‌کنید.

خود تزریق کنار ریشهٔ عصب دست‌کم ۱۵ دقیقه طول می‌کشد و رادیوفرکوئنسی معمولاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه. زمان کل حضور در مرکز بیشتر است.

چه انتظاری داشته باشید؟

• پا ممکن است تا دو سه ساعت بی‌حس یا ضعیف باشد، پس با احتیاط از تخت بلند شوید.
• درد و خشکی می‌تواند چند روز بیشتر شود.
• استروئید معمولاً بعد از ۵ تا ۱۰ روز و گاهی تا دو هفته اثر می‌کند. اثرش از چند روز تا چند ماه طول می‌کشد.
• اثر رادیوفرکوئنسی معمولاً یکی دو هفته بعد پیدا می‌شود و بین ۳ تا ۱۸ ماه می‌ماند، چون عصب می‌تواند دوباره رشد کند.
• در بعضی افراد تزریق اصلاً اثر نمی‌کند.

تزریق علت درد را از بین نمی‌برد. بهترین استفاده از دوره‌ای که درد کمتر است، قوی کردن عضله‌ها و برگشتن تدریجی به حرکت است.

عوارض

عوارض شایع موقت‌اند: کبودی و حساسیت محل سوزن، سردرد، بیشتر شدن درد برای چند روز و سرخی صورت. استروئید می‌تواند قند خون را تا مدتی بالا ببرد و چرخهٔ قاعدگی را به هم بزند، پس بیماران دیابتی باید قندشان را بیشتر بسنجند. عوارض نادر اما جدی هم هست، مثل عفونت، خونریزی کنار عصب، واکنش حساسیتی و آسیب عصب که می‌تواند ماندگار باشد. یکی از بروشورهای بیمارستانی خطر آسیب عصب را در تزریق کنار ریشهٔ عصب کمتر از یک در ده هزار نوشته است.

پیش از تزریق چه بگویید؟

بگویید اگر رقیق‌کنندهٔ خون می‌خورید، باردارید یا ممکن است باشید، به ید یا دارویی حساسیت دارید، دیابت دارید یا عفونتی دارید. هیچ دارویی را خودتان قطع نکنید. جزئیات در راهنمای پیش از تزریق آمده است.